Je eerste mede in het kort
Mede is honingwijn: gist zet de suikers uit honing om in alcohol. Je mengt honing en water, laat dit vergisten en geeft de mede daarna tijd om te rijpen. In deze gids lees je hoe je stille mede, zonder koolzuur, maakt.
Ongeveer 4,5 literEen klein brouwsel om thuis mee te beginnen.
10–15 minuten mengenHoud daarnaast tijd vrij voor schoonmaken, meten en later bottelen.
Geduld bij het rijpenReken op weken vergisting en daarna meestal enkele maanden of langer rijping.
Zelf mede maken kan gewoon in je eigen keuken. Met honing, water, gist en een goed recept zet je de eerste stap. Je kunt beginnen met een traditionele honingmede en later variëren met fruit, kruiden of een andere honingsoort.
Hieronder neem ik je mee door het proces. De zes stappen geven je overzicht; het mede recept geeft de hoeveelheden voor het basisrecept. Volg voor toevoegingen altijd de aanwijzingen van de gebruikte producten.
Op deze pagina vertel ik, Thomas van Oosterom, je alles over zelf mede maken, de verschillende stijlen, deel ik recepten, geef ik een kijkje in mijn eigen keuken en beantwoord ik veelgestelde vragen.
Zelf mede maken in 6 stappen
Dit is het overzicht van het proces. Gebruik een passend recept voor de hoeveelheden en volg de productinstructies voor gist, gistvoeding en andere toevoegingen.
Stap 1: Voorbereiden
Voorbereiden op je eerste mede
Kies eerst je recept en leg alles schoon klaar. Voor een klein brouwsel heb je een vergistingsemmer of gistingsfles met waterslot, een schone menglepel, een hydrometer met maatbeker en geschikte flesjes met afsluiting nodig.
De basis is honing, water en gist. Gistvoeding helpt de gist; andere toevoegingen hangen af van het recept. Gebruik de hoeveelheden en gebruiksaanwijzingen van jouw producten.
Reinig je materialen en desinfecteer wat met de most of mede in aanraking komt, volgens de instructies van het middel. Met bronwater of afgekoeld gekookt water hoef je voor dit recept geen honingmengsel te koken.
Stap 2: Most maken
Wat is most maken?
Roer de honing en het water volgens je recept door elkaar, tot de honing goed is opgelost. Dit mengsel noemen we most. Tijdens de vergisting wordt dit je mede.
Meet vóór het toevoegen van de gist het begin-SG met een hydrometer en maatbeker. SG is een maat voor de dichtheid; door metingen te vergelijken kun je de vergisting volgen. Noteer de waarde en de datum.
Voeg gistvoeding toe volgens je recept en de productinstructies. Tannine kan de smaak meer structuur geven. Sulfiet wordt onder meer gebruikt om oxidatie te beperken; gebruik het alleen op het juiste moment en met de juiste dosering. Meng niet op eigen inzicht alle toevoegingen tegelijk met de gist.
Stap 3: Vergisten
Wat is vergisten?
Tijdens de vergisting zet gist de suikers uit de honing om in alcohol en koolzuur. Voeg de gist toe volgens de aanwijzingen op de verpakking. Sluit de emmer af met een waterslot en zet hem op een plek met een stabiele temperatuur binnen het aanbevolen bereik van je gist.
Meet en noteer het SG, de dichtheid van je mede. Controleer tegen het einde of het SG op meerdere meetdagen gelijk blijft én past bij de verwachte eindwaarde van je recept. Een stil waterslot of één meting van 1.000 bewijst niet dat de vergisting klaar is.
Stap 4: Terugzoeten
Wat is terugzoeten?
Na de vergisting kun je de mede zoeter maken met extra honing. Die honing bevat vergistbare suiker, dus voeg haar niet zomaar toe voordat je gaat bottelen.
Laat de mede eerst uitgisten en helder worden. Voor het terugzoeten wordt vaak een combinatie van sulfiet en kaliumsorbaat gebruikt. Volg daarvoor een passende dosering en werkwijze: die hangen onder meer af van het volume, alcoholgehalte en de zuurgraad. Sorbaat remt de vermeerdering van gist, maar stopt geen actieve vergisting.
Voeg daarna honing in kleine porties toe, meng rustig en proef. Noteer het nieuwe SG en controleer later opnieuw of het niet daalt. Alleen 24 uur wachten is geen garantie dat de mede stabiel is. Twijfel je over de dosering of je metingen, vraag dan eerst advies voordat je bottelt.
Stap 5: Bottelen
Wat is bottelen?
Bottelen is het afvullen en afsluiten van je mede. In dit stappenplan maken we stille mede, dus zonder koolzuur. Voeg daarom geen bottelsuiker toe.
Bottel pas als de vergisting is afgerond en de mede na eventueel terugzoeten voldoende is gestabiliseerd. Daalt het SG nog, dan wacht je. Een paar gelijke metingen vervangen een passende stabilisatiemethode niet.
Reinig de flesjes en het vulmateriaal en desinfecteer ze volgens de aanwijzingen van het middel. Vul rustig, zonder spetteren, en sluit de flesjes af met passende kroonkurken of een andere geschikte afsluiting. Daarna kan je mede op fles verder rijpen.
Stap 6: Rijpen en genieten
Hoe lang moet mede rijpen?
Tijdens het rijpen worden de smaken vaak ronder en meer in balans. Hoeveel tijd dat kost, hangt af van je recept, de vergisting, het alcoholpercentage en je smaak. Reken meestal op enkele maanden; sommige medes hebben een jaar of langer nodig. Lichtere stijlen kunnen eerder op smaak zijn.
Een vaste regel van één maand per procent alcohol is geen verplichting. Proef af en toe een flesje en noteer wat er verandert. Ben je nog niet overtuigd, laat de rest dan langer staan.
Bewaar de afgesloten flesjes koel en donker. Het is leuk om één flesje extra lang te bewaren en later te vergelijken met je eerste proefnotities.
Bekijk het mede recept
Ik deel graag mijn kennis over mede maken en de door mij samengestelde recepten. Op de mede recept pagina deel ik mijn recept van een traditionele mede. Heerlijk en toegankelijk om zelf te proberen!
Je eigen mede maken begint met een handvol vaste basics. Je hebt een gistingsfles of emmer nodig voor de vergisting, een plek om de honing en het water goed te mengen en een paar hulpmiddelen om de hygiëne en het suikergehalte onder controle te houden. En natuurlijk kun je niet zonder de belangrijkste ingrediënten: honing, water en gist. In de blokken hieronder zie je precies welke zes benodigdheden je als eerste in huis wilt hebben en waar je op moet letten voor een geslaagde batch honingwijn.
Vergistingsemmer
In een schone vergistingsemmer of gistingsfles laat je het honingmengsel vergisten. Het waterslot laat koolzuur ontsnappen en beperkt contact met de buitenlucht.
Honing
Honing geeft de mede haar vergistbare suikers en een belangrijk deel van de smaak. Kies honing met een duidelijke herkomst en een smaak die je lekker vindt.
Ook interessant
Naast zelf mede maken hebben we nog meer verdiepende pagina’s over interessante onderwerpen. Neem een kijkje op onze zelf bier brouwen, bierbrouw pakket of mede starterspakket gids. Bij Brouwpunt helpen we je graag aan het brouwen!
Welke medestijl past bij jou?
Begin met traditionele honingmede of kies melomel als je graag fruit gebruikt. De andere stijlen zijn leuke verdieping voor later.
Traditionele honingmede
Honing staat centraal in de smaak. Een overzichtelijke basis om het mede maken te leren en je honingsoort te ontdekken.
Bekijk het receptOntdek meer medestijlen
Cyser
Mede met appelsap of appelcider als basis. Fris, fruitig en mooi in balans tussen honingzoet en zachte appelzuren.
Lees meerBraggot
Hybride tussen mede en bier met honing, mout en vaak hop. Vol van smaak met honingaccenten en een bierachtige body.
Lees meerAcerglyn
Mede met ahornsiroop voor warme tonen van karamel en vanille. Rond en dessertachtig zonder plakkerig te worden.
Lees meerCapsicumel
Mede met pepers waar zoet en pit elkaar versterken. Je stuurt de intensiteit via soort peper en contacttijd in de vergisting.
Lees meerMetheglin
Kruidenmede met specerijen en botanicals. Timing en dosering bepalen of het elegant en in balans blijft.
Lees meerBochet
Gemaakt met gekarameliseerde honing. Diep en rijk met toffee en geroosterde tonen en extra complexiteit.
Lees meerSack
Krachtige mede met hoger suikergehalte en vaak meer alcohol. Vraagt om een geschikte gist en voldoende rijping.
Lees meerPyment
Mede met druivensap of most. Elegant profiel tussen mede en wijn in, vaak met fijne structuur en diepgang.
Lees meerRhodomel
Rozenmede met een bloemig aroma. Subtiel doseren geeft finesse en voorkomt dat het te zwaar wordt.
Lees meerHydromel
Lichte mede met lager alcoholpercentage. Fris, doordrinkbaar en vaak bedoeld om relatief jong te drinken.
Lees meerHippocras
Historische kruidige stijl die doet denken aan gekruide wijn. Warm, aromatisch en extra mooi na rijping.
Lees meerOmphacomel
Gemaakt met onrijpe druiven of verjus. Strak en levendig, met een frisse wijnachtige bite naast honing.
Lees meerT’ej
Traditionele Ethiopische mede, vaak met gesho. Kruidig en eigenzinnig, met een lichte bitterheid.
Lees meerNo Water Melomel
Waterloze melomel waarbij fruit de vloeistofbasis vormt. Intens fruitaroma, volle body en vaak een wijnachtig resultaat.
Lees meerWelk mede starterspakket past bij jou?
Heb je nog geen materialen, of zoek je juist alleen ingrediënten? In de keuzehulp vergelijk je de mogelijkheden voor traditionele mede en fruitige melomel. Je ziet daar ook welke variant met of zonder honing bij je past.
Vergelijk de mede starterspakketten
€78.95
Of bekijk ons gehele assortiment in de brouwwinkel!
Mijn ervaringen met mede maken
Deze foto’s komen van mijn, Thomas van Oosterom, eigen mede maak dagen. Ik brouw niet alleen op gevoel, maar werk met vaste stappen, metingen en notities per batch. Zo kan ik elke keer herhalen wat goed werkt en bijsturen als iets anders uitpakt dan gepland.
Als ik bier brouw gebruik ik Brouwhulp, maar medes kan ik daar niet goed in bijhouden. Daarom log ik mijn medes digitaal in de Android app Mead Mate. Het is een eenvoudige logboek app waarin ik per recept een naam geef en daarna SG waardes, meetmomenten en notities vastleg. De afbeelding hiernaast laat een voorbeeld van zo’n receptlog zien.
Omdat de app geen alcoholpercentage berekent en geen rekening houdt met suikers uit fruit, reken ik dat zelf na op basis van mijn metingen en de gebruikte ingrediënten. Door alles consequent te noteren kan ik batches goed vergelijken en leer ik sneller welke keuzes het meeste effect hebben op smaak en balans.
Mijn eerste mede
De eerste mede die ik heb gemaakt was meteen een melomel. Ik had eerder een fruitige mede geproefd en was meteen verzot op het drankje. Ik dacht dat ik door 1,5 kilo fruit toe te voegen aan 4,5 liter traditionele mede hetzelfde effect zou krijgen. Maar daar zat ik toch een beetje naast. Het is een ontzettend lekker drankje geworden, maar het komt niet in de buurt van een no water melomel.
Als ik tegenwoordig mede maak, en ik heb standaard zo’n 75 liter in wijnflessen staan, dan maak ik vaak no water melomels. Mijn favoriete fruit is blauwe bes. Blauwe bes als basis, aangevuld met een tweede fruitsoort of ingrediënten zoals kokos of vanille, geeft keer op keer een volle en intense mede.
Wat je ziet op de foto’s
Je ziet mijn keuken waarin ik de meeste batches bereid, en in de zomer doe ik het liever in de tuin. Op de foto staan vijf wijnflessen met verschillende no water melomel batches. Ik heb gewerkt met diepvriesfruit, met 100 procent fruitsap en met vers geplukte blauwe bessen uit de regio.
Ik maak dezelfde basis steeds opnieuw, maar wissel de toevoegingen om gericht te vergelijken. Ik ben ook gek op rijpen op hout, en dat pas ik dus zeker toe bij deze stijlen. Ik kies dan voor houtinvloeden die warmte en diepte geven, gecombineerd met bijvoorbeeld vanille, tonka of kokos. Door tussendoor te proeven en alles te loggen hou ik de balans tussen fruit, honing en hout onder controle.
Ook zie je potten honing die zijn gekristalliseerd. Daar is niets mis mee, want honing bestaat voor een groot deel uit suikers en kan vanzelf kristalliseren. Ik maak de honing dan weer vloeibaar met een warmwaterbad en gebruik hem in mijn eigen mede batches.
Veel gestelde vragen over mede
FAQ
Wat heb je nodig om mede te maken en wat krijg je?
De basis is honing, water, gist en passende gistvoeding, plus een vergistingsvat met waterslot, materiaal om te mengen en te meten en geschikte flesjes met afsluiting. Reinig en desinfecteer je materialen zorgvuldig.
Wat je ontvangt, hangt af van de gekozen variant: Standaard, Plus of alleen Ingrediënten, en met of zonder honing. Plus bevat ook een hydrometer met maatbeker en een kroonkurkapparaat. Vergelijk de actuele pakketinhoud in de mede keuzehulp.
Voor het traditionele recept met bronwater hoef je het honingmengsel niet te koken. Gebruik je een recept waarvoor water of andere ingrediënten worden verwarmd, laat dit dan voldoende afkoelen voordat de gist erbij gaat.
Hoe lang duurt het voordat zelfgemaakte mede drinkbaar is?
Het mengen van honing en water kan in ongeveer 10–15 minuten. Daar komen schoonmaken, meten en later het bottelen nog bij. De meeste tijd is wachttijd.
Reken voor de vergisting op meerdere weken. Je metingen en het verwachte verloop van je recept bepalen wanneer de vergisting klaar is; een vaste datum of een stil waterslot is niet genoeg.
Daarna volgt meestal enkele maanden rijping. Een zwaardere of complexe mede kan een jaar of langer nodig hebben; een lichtere mede kan eerder op smaak zijn. Proef af en toe om de ontwikkeling te volgen.
Hoeveel liter mede kun je per keer maken?
De kleine Brouwpunt recepten zijn bedoeld voor ongeveer 4,5 liter mede. Dat zijn ongeveer 13–14 flesjes van 33 cl, afhankelijk van verlies bij het overhevelen en bottelen. Houd in het vergistingsvat voldoende ruimte vrij, zeker bij fruit.
Groter brouwen kan ook, met een passend vergistingsvat en een recept dat naar dat volume is omgerekend. Wil je hulp bij een grotere bestelling, neem dan gerust contact op.
Welke mede stijlen kun je zelf maken?
Traditionele mede draait om de smaak van honing, water en gist. Gistvoeding en gebruikelijke hulpmiddelen voor het proces maken een mede niet automatisch een andere stijl. Smaakbepalende toevoegingen zoals fruit of kruiden zorgen wel voor andere stijlen.
Mede met fruit of fruitsap heet melomel. Bij een no water melomel komt de vloeistof uit fruit of fruitsap in plaats van toegevoegd water; honing blijft een belangrijk ingrediënt. Begin gerust met de traditionele basis en ontdek daarna welke stijl je lekker vindt.
Waarom vergisten jullie niet in een glazen fles?
Een vergistingsemmer werkt praktisch voor kleine batches: je kunt makkelijk mengen, meten en later afvullen. Je kunt de materialen bovendien voor zowel mede als bier brouwen gebruiken.
Een glazen gistings- of lagerfles is een andere mogelijkheid, bijvoorbeeld om een uitgegiste mede langer te laten rijpen vóór het bottelen. Gebruik daarvoor een geschikt vat en beperk onnodige kopruimte en zuurstofcontact.
Wil je op fles rijpen, bottel dan pas na afgeronde vergisting en, bij terugzoeten, passende stabilisatie. Direct na het toevoegen van honing bottelen is geen vaste vervolgstap.
Is een mede maken duur?
Honing is meestal een belangrijke kostenpost. De honingsoort, het recept en de hoeveelheid fruit of andere toevoegingen bepalen wat je brouwsel kost. Materialen zoals je emmer en meetspullen kun je opnieuw gebruiken.
Mijn no water melomels bevatten veel fruit en honing. Voor een 20 liter batch gebruik ik 20 kilo fruit (blauwe bessen, bramen en kersen) en iets meer dan 10 kilo honing. Dat is duurder om te maken dan een eenvoudige honingmede. Voor je eerste batch hoef je daar niet mee te beginnen. Bekijk de actuele prijzen en mogelijkheden van de mede pakketten.
Wat voor honing gebruiken jullie?
Voor de traditionele pakketten met honing gebruiken we Europese bloemenhoning. Wil je een andere smaak ontdekken, dan kun je bij een variant zonder honing je eigen honing kiezen. Let op een betrouwbare herkomst en een smaak die je lekker vindt.
Honing kan na verloop van tijd kristalliseren. Dat is een normaal verschijnsel en maakt de honing niet onbruikbaar voor mede. Los de honing goed op in het water. Of honing uit de supermarkt of van buiten de EU komt, zegt op zichzelf niet dat die honing onecht is.