Bier brouwen
Alcoholpercentage van bier berekenen
In onze recepten op de webshop zie je vooraf welk alcoholpercentage je ongeveer kunt verwachten uit een bierbrouw pakket. Dat kun je gerust als richtlijn gebruiken, maar het is natuurlijk veel leuker om zelf te controleren of jij dat alcoholpercentage ook haalt of misschien net iets hoger of lager uitkomt.
Door in elk brouwsel het alcoholpercentage te berekenen, leer je veel over je eigen proces. Je ziet sneller waar afwijkingen ontstaan en je herkent fouten die je op je volgende brouwdag kunt verbeteren, zodat je steeds consistenter brouwt. Wil je het alcoholpercentage van je zelfgebrouwen bier betrouwbaar bepalen, duik dan in zelf bier brouwen en verdiep je in het brouwproces, zodat je precies weet wanneer je moet meten.
Je berekent het alcoholpercentage op basis van de suiker die tijdens de vergisting is omgezet in alcohol. Vóór de vergisting bevat je wort een bepaalde hoeveelheid suiker en na de vergisting meet je opnieuw hoeveel suiker er nog over is. Met een formule reken je vervolgens uit hoeveel suiker is vergist en daarmee bepaal je het alcoholpercentage. Het meten van het suikergehalte doe je meestal met een hydrometer en andere handige tools, die je terugvindt bij brouwapparatuur. Let daarbij ook op valkuilen zoals te vroeg meten of verkeerd aflezen, want die staan vaak tussen de veelgemaakte brouwfouten.
Meer informatie over bier brouwen vind je op deze pagina
Formule om het alcoholpercentage van bier uit te rekenen
(Begin SG – eind SG) x 0,122 + 0,3 = Alcoholpercentage
In deze formule worden een aantal parameters gebruikt, namelijk:
Begin SG: Dit betekent het suikergehalte van je wort voordat de gist zijn werk heeft gedaan. Het begin SG meet je dus altijd op de brouwdag zelf. SG staat voor ‘soortelijk gewicht’.
Eind SG: Dit betekent het suikergehalte van je bier nadat de gist zijn werkt heeft gedaan. Het eind SG meet je dus altijd na de nagisting/lagering van je bier.
0,122: Dit is een gemiddeld genomen waarde voor alle bierstijlen. Het is een omrekenfactor waarin een aantal zaken worden genomen zoals: beluchting, hoeveelheid gevormde gist, het eiwitpercentage in het wort en de vergistingstemperatuur.
0,3: De + 0,3 voegen wij in de formule toe omdat dit ongeveer het alcoholpercentage zal zijn wat gevormd wordt tijdens de hergisting op fles.
Voor het bereken van het alcoholpercentage heb je de volgende artikelen nodig welke ook te vinden zijn in onze webshop:
Hydrometer
Maatbeker 100 milliliter
Zo reken je het alcoholpercentage uit!
STAP 1
Je wilt het begin SG meten en dit doe je na het brouwen van het bier. Zorg eerst dat het wort terug gekoeld is tot 20 graden, bij hogere temperaturen werkt de hydrometer niet goed. Een hydrometer aflezen is een precies werkje, probeer op gelijke hoogte met de lijn van het wort te staan om het precies te kunnen aflezen.
De maatbeker vul je met minimaal 100 mililiter wort. Vervolgens laat je voorzichtig de hydrometer hier in zakken.
In het voorbeeld zie je dat de begin SG 1058 is.
Gooi het wort niet meer terug in de vergistingsemmer, je wilt de kans om besmetting zo veel mogelijk voorkomen.
STAP 2
Je wilt het eind SG meten na de vergisting van het bier.
Vul wederom de maatbeker met 100 milliliter bier en laat de hydrometer hier weer voorzichtig in zakken.
In het voorbeeld zie je dat het eind SG 1024 is.
Ook dit bier gooi je niet terug de vergistingsemmer in. Wel kun je dit al proeven zodat je een idee hebt hoe het bier gaat smaken. Dit zal niet het eindresultaat zijn want er veranderd tijdens de nagisting nog behoorlijk wat qua smaak.
STAP 3
Met de gegevens uit stap 1 en 2 kun je het alcoholpercentage gaan berekenen. Gebruik hiervoor de formule:
Begin SG – eind SG x 0,122 + 0,3=Alcoholpercentage
Het begin SG in dit voorbeeld is: 1058
Het eind SG in dit voorbeeld: 1024
Formule: 1058 – 1024 * 0,122 + 0,3 = 4,4%
Veel plezier en succes met brouwen!
