Tips and Tricks
Craft beer – Wat is het eigenlijk?
Er wordt nog wel eens gedacht dat de term ‘craft beer’ vrij nieuw is. In werkelijkheid is deze term al meer dan honderd jaar oud. Wat betreft geschiedenis valt er dus heel wat over te vertellen. Verder is het natuurlijk ook handig om te weten voor welke bierstijl je de term ‘craft beer’ mag gebruiken en op welke manier je het zelf kunt brouwen. We leggen het je graag uit!
De geschiedenis van craft beer
De Engelse term ‘craft beer’ kun je vertalen met ‘ambachtelijk bier’. Het is bier dat op ambachtelijke wijze is gebrouwen. Doordat het bier met de hand wordt gemaakt zijn er allerlei bijzondere variaties qua bierstijlen te vinden. Daarbij gaat het vaak om kleine producties, waardoor het bier extra speciaal wordt. Dat het nu als speciaal wordt gezien, is overigens wel grappig als je kijkt naar de geschiedenis van craft beer. De term komt namelijk uit Amerika, maar de biertraditie is meegekomen met de Engelsen en Nederlanders die halverwege de 17e eeuw naar Amerika kwamen. Bij gebrek aan bier in Amerika, begonnen zij het zelf te brouwen. Gedurende twee eeuwen bleef het ambachtelijke karakter van het bier overeind, maar na de Amerikaanse Burgeroorlog nam de vraag naar bier toe. Die hoeveelheden konden niet allemaal meer met de hand worden gebrouwen en hierdoor kwam massaproductie op gang. Het bier maakte plaats voor pils, want dat is veel gemakkelijker op grote schaal te produceren. Pils is een ondergistende bierstijl en voor hobbybrouwers lastiger thuis te brouwen dan craft beer of speciaalbier.
Terugkeer van het craft beer
Door die massaproductie leek het ambachtelijke brouwen voorgoed verleden tijd te worden. De Amerikaanse regering was alleen helemaal niet te spreken over de snelle toename van alcoholische dranken op de markt. Er kwam een wet die het produceren, transporteren en verkopen van alcoholische dranken verbood. Tussen 1920 en 1933 sloten daarom veel grote brouwerijen hun deuren, simpelweg omdat ze geen geld meer konden verdienen. Sommige grote brouwerijen richten zich op andere markten en gingen bijvoorbeeld frisdrank produceren. Hoe dan ook: toen in 1933 de wetgeving weer veranderde waren er weinig bierproducenten meer over. Dat veranderde snel, want veel ondernemers zagen het gat in de markt. Binnen korte tijd ontstonden er weer een aantal grote brouwerijen, die bijna alle macht op de biermarkt hadden. Die sterke positie stond innovatie in de weg en dat was te merken aan de kwaliteit van het bier. Gelukkig ondertekende president Jimmy Carter op 14 oktober 1978 een wet, waardoor het weer mogelijk werd om zelf bier te brouwen. Dat lieten de Amerikanen zich geen twee keer zeggen. Ze haalden inspiratie uit het buitenland, bijvoorbeeld uit België, en gingen aan de slag met het brouwen van hun eigen speciaalbier. Er was weer ruimte voor craft beer!
Steeds meer variatie
Niet alleen in Amerika, maar ook in andere landen nam de afgelopen jaren de populariteit van speciaalbieren toe. Ook in Nederland hebben velen zich laten inspireren door onder meer de Belgische bieren. In de jaren ’80 van de vorige eeuw kwam deze groei op gang. Eerst nog langzaam, maar de afgelopen jaren is het aantal bierbrouwers explosief gestegen. In Nederland zijn er inmiddels ruim 900 bierbrouwers en daarbij zijn alle thuisbrouwers nog niet eens meegeteld. Grappig detail: niet alleen het bier zelf maakt een ontwikkeling door. Ook onze gewoonten omtrent bierdrinken verandert in de loop van de tijd. Zo werd speciaalbier eerder alleen in flessen verkocht, maar kun je tegenwoordig ook blikjes kopen. Daarnaast komen er steeds vaker special editions op de markt, bijvoorbeeld voor grote feesten of festivals.
Verschil speciaalbier en craft beer
De termen ‘craft beer’ en ‘speciaalbier’ worden nog weleens door elkaar gebruikt. In principe zijn ze vergelijkbaar, maar speciaalbier wordt door grote commerciële bierbrouwerijen geproduceerd, terwijl craft beer wordt geproduceerd door kleinere (thuis)brouwerijen. Bij craft beer staat passie voorop en dat zie je terug in de grote variaties en beperkte oplages. De grotere commerciële bedrijven kopen weleens een ambachtelijke, kleine brouwerij op, maar dit komt toch voort uit commercieel belang en niet uit die passie voor bier. Aan de ene kant is dat begrijpelijk, want voor die commerciële bedrijven is winst maken het belangrijkste. Aan de andere kant is het jammer dat die grote bedrijven er door de grote producties voor zorgen dat de diversiteit in de bierwereld verdwijnt. Voor die variaties en passie heb je toch echt de kleine brouwerijen nodig.
Diversiteit in craft beer
Door de ambachtelijkheid van craft beer, is de variatie in smaken en kleuren enorm. Wist je bijvoorbeeld dat de kleur van het craft beer grotendeels afhangt van het type malt dat voor het brouwen gebruikt is? Hierdoor kun je craft beer vinden in de kleur licht goud, maar ook in amber en zelfs in zwart. De kleur maakt zo’n biertje extra bijzonder. Vergeet die dus niet te checken voordat je een eerste slok neemt! Ga je zelf aan de slag? Dan kun je het nog veel gekker maken. Er bestaan namelijk ook craft beers met een blauwe, roze en zelfs groene gloed. Maar we letten natuurlijk niet alleen op kleur, maar vooral op smaak. Tegenwoordig wordt bier bijvoorbeeld ook veel gedronken bij het eten. De smaak van het bier kun je namelijk heel goed afstemmen op specifieke gerechten. Het is dus de moeite waard om te gaan experimenteren met craft beer dat heerlijk matcht met een biefstukje, of gebruik extra hop om de smaak goed te combineren met pittige gerechten.
Zelf craft beer brouwen
Het leuke van bier brouwen is dat je het in principe zelf kunt doen, gewoon in je eigen keuken. Wil je graag aan de slag? Gebruik dan de volgende tips om goed voorbereid aan het werk te gaan.
Verdiep je in het brouwproces
Het is de moeite waard om, voordat je zelf aan de slag gaat, te kijken hoe het brouwproces werkt. Wij zouden Brouwpunt niet zijn als we dit uitleggen op de Zelf Bier Brouwen pagina. Welk recept je ook gaat brouwen, je hebt er in ieder geval water, graan, gist en hop voor nodig. Deze ingrediënten worden bewerkt in achte stappen:
- Schroten
- Maischen
- Spoelen
- Filteren
- Koken
- Koelen
- Vergisten
- Bottelen
Bekijk in deze video het volledige bierbrouw proces!
Schaf een goed bierbrouw starterspakket aan
Om aan het werk te gaan kun je op zoek gaan naar alle losse ingrediënten, maar het is gemakkelijker om een compleet bierbrouw pakket aan te schaffen. Je weet dan zeker dat je direct alle benodigdheden in huis hebt (eventueel aangevuld met standaard materialen uit je eigen keuken). Dat kan een hele hoop frustratie schelen, omdat je voorkomt dat je halverwege het proces merkt dat je een essentieel onderdeel mist. Voordeel van een startpakket is ook dat het materiaal bevat dat je vaak opnieuw kunt gebruiken. Wil je een nieuw craft beer produceren, dan heb je voor een volgende keer dus alleen nieuwe ingrediënten nodig.
Bekijk onze bierbrouw pakketten
Begin bij de basis
Misschien heb je al een hoofd vol ideeën voor de lekkerste en meest originele craft biertjes. En het is natuurlijk ook fantastisch wanneer je je eigen biert een originele smaak mee kunt geven, bijvoorbeeld met behulp van kruiden, sinaasappelschillen of honing. Het is alleen wel aan te raden om je de eerste keer dat je gaat brouwen echt bij de basis te houden. Bier brouwen is namelijk niet heel ingewikkeld, maar toch wel iets wat je echt even in de vingers moet krijgen. Pas wanneer je het proces een of meer keer hebt doorlopen, kun je verder kijken en op zoek gaan naar je eigen touch.
Craft beer gaat niet snel over de datum, maar toch raden wij aan je zelf gebrouwen bier binnen 6 maanden te drinken. Dan is het nog wel goed, maar je zal merken dat de kwaliteit iets achteruit gaat.
Geniet van je eigen craft beer!
Houd er ook rekening mee dat bierbrouwen tijd kost. Voordat je je eerste zelf gebrouwen craft beer kunt proeven, ben je zo een paar maanden verder. Beloof je jouw vrienden dat je craft beer zal meenemen naar een bierproeverij, schept dan wel de juiste verwachting over de doorlooptijd. Het proces van het bierbrouwen zelf is gelukkig al leuk en interessant genoeg om te zien. Vergeet dus vooral niet te genieten van het brouwen en geniet van elk moment waarop het proces weer een stapje verder komt!
